siripa : เทศบาลตำบลหนองจิก กลุ่ม Geneva

เทศบาลตำบลหนองจิก อำเภอ เมือง จังหวัด ปัตตานี

เสนอ

อาจารย์ อาหวัง ล่านุ้ย

จัดทำโดย

นางสาวศิริภา แหละเหล็ม 5520210237

นางสาวคอดีย๊ะ มะสมัน 5520210354

นางสาวรุสนี หมัดชะบูลย์ 5520210616

นางสาวรุสมีนา เส็นติหย๊ะ 5520210620

นางสาว สีตีคอลีเย๊าะ แวโดยี 5520210667

รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา 434-324 Economics of Developing Countries

ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2557

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

คำนำ

รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา 434-324 Economics of Developing Countries ซึ่งเนื้อหารายงานฉบับนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับเทศบาลตำบลหนองจิก อำเภอ เมือง จังหวัด ปัตตานี ว่าคนในพื้นที่มีความเป็นอยู่อย่างไรไม่ว่าจะเป็นประวัติความเป็นมา ทำเลที่ตั้ง การใช้ที่ดิน ที่อยู่อาศัย เป็นต้น

ในการจัดทำรายงานครั้งนี้ผู้จัดทำขอขอบคุณชาวบ้านเทศบาลตำบลหนองจิก ผู้ให้ความรู้ และแนวทางการศึกษาค้นคว้าข้อมูล ผู้จัดทำหวังว่ารายงานฉบับนี้จะให้ความรู้ และเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านทุก ๆ ท่านต่อไป

ศิริภา แหละเหล็ม และคณะ

ผู้จัดทำ

สารบัญ

เรื่อง หน้า

แนะนำชุมชนที่ศึกษา 1-7

ทำเลที่ตั้ง 7

การใช้ที่ดิน 8

ที่อยู่อาศัย 9

การขนส่ง 10

สิ่งแวดล้อมและปัญหาของเมือง 11

ภาครัฐกับเมือง 12

บทสรุป 13-14

ภาคผนวก รูปภาพที่เกี่ยวข้อง 15-21

เทศบาลตำบลหนองจิก อำเภอ เมือง จังหวัด ปัตตานี

1.แนะนำชุมชนที่ศึกษา

Ø ประวัติความเป็นมาของชุมชน

อำเภอหนองจิกเดิมเรียกว่า "เมืองหนองจิก" ซึ่งเป็นเมืองหนึ่งของเมืองตานี ต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ประมาณปี พ.ศ. 2531 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก โปรดเกล้าให้แยกเมืองปัตตานี ออกเป็น 7 หัวเมือง มีเมืองปัตตานี เมืองสายบุรี เองระแนะ เมืองยะลา เมืองรามัน เมืองยะหริ่ง และเมืองหนองจิก โดยมีตุวันสะนิมีตุวันสะนิเป็นเจ้าเมืองหนองจิกคนแรก ตั้งศูนย์กลางการปกครองเมืองหนองจิก อยู่ที่บริเวณตำบลคลองใหม่ ตำบลคอลอตันหยง มีอาณาเขตทางทิศใต้ติดต่อกับเมืองยะลา ทิศเหนือจดฝั่งทะเลของอ่าวไทย ทิศตะวันออกจดเมืองปัตตานี และทิศตะวันตกจดเขตแดนเมืองเทพา ตุวันสะนิ เป็นเจ้าเมืองหนองจิก จนถึงแก่กรรมในตอนต้นรัชการที่ 3 และโปรดเกล้าฯให้ตุวันกะจิน้องชายตุวันสุหลงผู้ว่าราชการเมืองปัตตานี เป็นเจ้าเมืองคนต่อมา ในปี พ.ศ.2374 เมืองไทรบุรี ก่อการกบฏ ตุวันกะจิเจ้าเมืองหนองจิก ร่วมมือกับตุวันสุหลง เจ้าเมืองปัตตานี เจ้าเมืองยะลา และเจ้าเมืองระแงะ ก่อการกบฏแต่ในที่สุดไทยก็ปราบลงได้ ตุวันกะจิเสียชีวิต ในการต่อสู้ ตำแหน่งเมืองหนองจิกว่างลง จึงโปรดเกล้าฯแต่งตั้งให้นายบุญเม่น ชาวเมืองจะนะ ซึ่งทำความดี ความชอบไปเป็นเจ้าเมืองหนองจิก ต่อไมนายเม่น ประพฤติตนไม่เหมาะสม จึงถูกถอดถอนออกจากตำแหน่ง และให้ตนกูปะสา จากเมืองกลันตัน เป็นผู้รักษาราชการเมืองหนองจิก อยู่ 3 ปี จนถึงพ.ศ.2338 ตำแหน่งเจ้าเมืองปัตตานีว่างลง จึงย้ายตนกูปะสาไปเป็นเจ้าเมืองปัตตานี และให้นายเกลี้ยงบุตรพระยายะหริ่งเป็นเจ้าเมืองหนองจิก ได้รับพระราชทานเป็นพระยาวิเชียรภักดีศรีสงคราม

ต่อมาในปี พ.ศ.2444 พระยาวิเชียรภักดีสงคราม ได้ย้ายศูนย์การปกครองเมืองหนองจิก จากบริเวณเดิมมาตั้งขึ้นใหม่ในท้องที่ตุยง อันเป็นที่ตั้งอำเภอหนองจิกในปัจจุบัน ซึ่งพื้นที่แห่งนี้เป็นสันทรายที่เกิดจากโคลน และทรายทับถมกันมานาน ทำให้น้ำท่วมไม่ถึง มีแม่น้ำหนองจิกไหลผ่านไปออกที่ปากน้ำตำบลบางตาวาซึ่งสะดวกในการติดต่อค้าขายไปมาระหว่างเมืองสงขลากับเมืองกลันตันและตรังกานู ในคราวเดียวดัน พระยาวิเชียรภักดีศรีสงครามก็ได้ตั้งวัดขึ้นเพื่อใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและทำพิธีเดิมน้ำพิพัฒน์สัตยาของข้าราชการ เรียกวัดนี้ว่า "วัดตุยง" และได้อาราธนา พระอาจารย์พรหม จากเมืองยะหริ่ง มาเป็นเจ้าอาวาส พระยาวิเชียรภักดีศรีสงครามเป้นเจ้าเมืองหนองจิกจนกระทั่งถึงแก่อนิจกรรมลงในตอนปลาย รัชกาลที่ 4 ผู้ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองหนองจิกคนต่อมา คือหลวงพิทักษ์เขตขันฑ์ (กิ่ง ณ สงขลา) เป็นอยู่ 2 ปี ก็ถึงแก่กรรม จ จึงโปรดเกล้าฯให้นายเวียง (พระยาเพชราภิบาลฯ) บุตรผู้ช่วยราชการเมืองสงขลาไปเป็นเจ้าเมืองหนองจิก ในตอนต้นรัชการที่ 5 เป็นอยู่ประมาณ 10 กว่าปี ก็ถึงแก่กรรม
ต่อมาโปรดเกล้าฯ ให้นายมิ่ง (มิ่ง โรจนหัสดินทร์) เป็นเจ้าเมืองหนองจิก จนกระทั้งมีการปฏิรูปการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาลขึ้น กล่าวคือในปีพ.ศ.2499 รัฐบาลเริ่มจัดตั้งมณฑลปัตตานีอย่างเป็นทางการ มีการยุบหั7หัวเมืองลงเหลือเพียง 4 เมือง คือปัตตานี สายบุรี ยะลา และนราธิวาส เมืองหนองจิกถูกยุบลงเป็นอำเภอหนึ่งของเมืองปัตตานี โดยในระยะแรกยังเรียกว่าอำเภอหนองจิก และในระหว่างปี พ.ศ.2458-2481 เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอหนองจิก ตามเดิมและในปีพ.ศ.2483 ทางราชการได้โอนอนอำเภอหนองจิกไปขึ้นกับอำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี ตั้งที่ว่าการอำเภอที่ตำบลคลองใหม่ ต่อมาจึงแยกออกตั้งเป็นอำเภอหนองจิกตามเดิม และตั้งที่ว่าการอำเภอ ที่ตำบลตุยง มาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน

Ø ลักษณะทางกายภาพ

อำเภอหนองจิกตั้งอยู่ริมชายฝั่งทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้

ทิศเหนือ ติดต่อกับอ่าวไทย

ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองปัตตานี และอำเภอยะรัง

ทิศใต้ ติดต่ออำเภอยะรัง อำเภอแม่ลาน และอำเภอโคกโพธิ์

ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเทพา

ลักษณะภูมิประเทศ
สภาพพื้นที่ เป็นที่ราบลุ่ม และชายทะเล มีแม่น้ำ 1 สาย คือ แม่น้ำปัตตานี

สภาพภูมิอากาศ

มี 2 ฤดู คือ ฤดูร้อนและฤดูฝน

การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอหนองจิกแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 12 ตำบล ได้แก่

1. ตำบลเกาะเปาะ 7. ตำบลบ่อทอง

2. ตำบลยาบี 8. ตำบลบางเขา

3. ตำบลคอลอตันหยง 9. ตำบลบางตาวา

4. ตำบลดาโต๊ะ 10. ตำบลปุโละปุโย

5. ตำบลตุยง 11. ตำบลท่ากำชำ

6. ตำบลดอนรัก 12. ตำบลลิปะสะโง

Ø ลักษณะทางสังคม วัฒนธรรมของชุมชน

1.ด้านสังคม

จำนวนประชากรเทศบาลตำบลหนองจิกมีพื้นที่อยู่ใน หมู่ที่ 1,2 และ 4 (บางส่วน)

หมู่ที่ 1 มีจำนวนบ้าน 571 หลังคาเรือน ประชากร 1,388 คน

หมู่ที่ 2 มีจำนวนบ้าน 742 หลังคาเรือน ประชากร 2,888 คน

หมู่ที่ 4 มีจำนวนบ้าน 363 หลังคาเรือน ประชากร 1,854 คน

จำนวนผู้พิการและผู้สูงอายุในเขตเทศบาลได้รับเงินสวัสดิการเบี้ยคนพิการและผู้สูงอายุ

ที่	ประเภท	จำนวน(คน)
1	เงินสวัสดิการเบี้ยความพิการ	497
2	เงินสวัสดิการเบี้ยผู้สูงอายุ	43

2.ศาสนา

1. ผู้นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 17 ของจำนวนประชากรทั้งหมดในเขตเทศบาลตำบลหนองจิก วัด จำนวน 1 วัด

2. ผู้นับถือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 83 ของจำนวนประชากรทั้งหมดในเขตเทศบาลตำบลหนองจิก มัสยิด จำนวน 5 แห่ง

3. ผู้นับถือศาสนาอื่น ๆ ร้อยละ - ของจำนวนประชากรทั้งหมดในเขตเทศบาลตำบลหนองจิก

3.วัฒนธรรม

ประเพณีท้องถิ่นที่สำคัญ

ก. ประเพณีลอยกระทง ประมาณเดือน พฤศจิกายน

กิจกรรมประกวดหนูน้อยนพมาศ , ประกวดกระทง

ข. ประเพณีถือศีลอด ประมาณเดือน พฤศจิกายน

กิจกรรมการออกบวชของผู้ถือศิลอดในเวลาช่วงค่ำ

ค. ประเพณีเมาลิด ประมาณเดือน พฤษภาคม

กิจกรรมอ่านคัมภีร์ประวัติของศาสดามูอำหมัด(ซ.ล.)

ง. ประเพณีรายอ ประมาณเดือน ตุลาคม

กิจกรรมการละเล่นต่าง ๆ ในหมู่บ้าน

จ. ประเพณีสงกรานต์ ประมาณเดือน เมษายน

กิจกรรมรดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ

4.การศึกษา

ในปัจจุบันเทศบาลตำบลหนองจิก ไม่มีโรงเรียนในสังกัดเทศบาล ปีงบประมาณ 2552 ได้จัดทุนการศึกษาแก่ นักเรียน นักศึกษา และผู้ด้อยโอกาส ในหลักสูตรที่สูงกว่าการศึกษาพื้นฐาน หรือเทียบเท่า เป็นค่าเล่าเรียน หรือค่าธรรมเนียม หรือค่าบำรุง หรือหน่วยกิต จำนวน 14 ทุน ทุนละ 20,000 บาท ตามหนังสือสั่งการกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0808.2/ว 1365 ลงวันที่ 30 เมษายน 2550

ตารางแสดง ข้อมูลโรงเรียน ครู นักเรียน และจำนวนห้องเรียน ในเขตอำเภอหนองจิก

ที่	จำนวนโรงเรียน	จำนวนนักเรียน	จำนวนห้องเรียน	จำนวนครู
1	44	10,276	415	564

ตารางแสดง ข้อมูลโรงเรียน ครู นักเรียน และจำนวนห้องเรียน ในเขตเทศบาลตำบลหนองจิก

ที่	ชื่อโรงเรียน	ชื่อโรงเรียน	จำนวนครู	ก่อนประถม		ประถม
				นักเรียน	ห้อง	นักเรียน	ห้อง
1	วัดมุจลินทวาปีวิหาร	หมู่ที่ 1 ต.ตุยง	35	159	6	642	18

แหล่งที่มาของข้อมูล จากการสำรวจข้อมูลความจำเป็นพื้นฐานของเทศบาลตำบลหนองจิก 2557

5.กีฬา นันทนาการ / พักผ่อน

1. สนามกีฬาอเนกประสงค์ จำนวน - แห่ง 2. สนามฟุตบอล (ของ ร.ร.วัดมุจฯ จำนวน 1 แห่ง

3. สนามบาสเก็ตบอล จำนวน - แห่ง 4. สนามตะกร้อ จำนวน - แห่ง

5. สระว่ายน้ำ จำนวน - แห่ง 6. ห้องสมุดประชาชน จำนวน - แห่ง

7. สวนสาธารณะ จำนวน - แห่ง 8. สนามเด็กเล่น จำนวน - แห่ง

6.ด้านสาธารณสุข

1.สถานพยาบาลทุกแห่ง ทุกสังกัด ในเขตอำเภอหนองจิก

ลำดับที่	สถานพยาบาล	จำนวน
1	โรงพยาบาลหนองจิก ขนาด 30 เตียง	1 แห่ง
2	โรงพยาบาลสังกัดทหารบก	1 แห่ง
3	สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ	1 แห่ง
4	สถานีอนามัย 1 แห่ง	15 แห่ง

แหล่งที่มาของข้อมูล สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดปัตตานี

7.การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

มีสถานีดับเพลิง จำนวน 1 สถานี มีอัตรากำลังและเครื่องมือเครื่องใช้ในการป้องกันและ

บรรเทาสาธารณภัย ดังตารางต่อไปนี้

ประเภทเครื่องมือเครื่องใช้ในการดับเพลิง/เจ้าหน้าที่	จำนวน
1. รถยนต์ดับเพลิง	2 คัน
2. รถบรรทุกน้ำ ขนาด 5,000 ลบ.ม.	1 คัน
3. รถบรรทุกน้ำ ขนาด 10,000 ลบ.ม.	1 คัน
4. เครื่องสูบน้ำ	3 เครื่อง
5. พนักงานดับเพลิง	15 คน
6. อาสาสมัครป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย	172 คน

สถิติการเกิดอัคคีภัยและการให้บริการของงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยในปี พ.ศ. 2556

ดังตารางต่อไปนี้

ลักษณะการให้บริการ	ปี 2556(ครั้ง)
1.การระงับอัคคีภัย
1.1 ในเขตเทศบาล	1
1.2 นอกเขตเทศบาล	5

Ø ลักษณะทางเศรษฐกิจของชุมชน

1.โครงสร้างทางเศรษฐกิจ/รายได้/รายจ่ายประชากร

ประชากรประกอบอาชีพหลากหลาย เช่น ค้าขาย เกษตร รายได้ครัวเรือนและรายได้เฉลี่ยต่อ

หัวต่อปี ทั้ง 7 ชุมชน ดังนี้

การจำแนกประกอบอาชีพของประชากรในเขตเทศบาล

ประเภทอาชีพ	จำนวน(คน)	คิดเป็นร้อยละ
รับราชการ	139	9.11
พนักงานรัฐวิสาหกิจ	6	0.26
พนักงานบริษัท	9	0.63
รับจ้างทั่วไป	517	29.71
ค้าขาย	81	9.11
ธุรกิจส่วนตัว	44	2.62
เกษตรกรรม	13	0.69
ประมง	45	1.56
อาชีพอื่นๆ	36	1.85
กำลังศึกษา	408	27.72
ไม่มีอาชีพ	154	16.73

รายได้

พื้นที่	รายได้ครัวเฉลี่ย(บาท/ปี)	รายได้เฉลี่ยต่อหัว(บาท/ปี)
ชุมชนวัดมุจลินทร์	346,588	118,424
ชุมชนริมคลอง	242,436	99,923
ชุมชนท่ายาลอ	432,747	80,663
ชุมชนโคกจันทน์	246,698	78,029
ชุมชนกลูแป	299,838	55,060
ชุมชนย่านมัสยิด	161,806	47,820
ชุมชนริมน้ำ	93,818	39,236
เทศบาลตำบลหนองจิก	246,052	68,054

รายจ่าย

พื้นที่	รายจ่ายครัวเฉลี่ย(บาท/ปี)	รายจ่ายเฉลี่ยต่อหัว(บาท/ปี)
ชุมชนวัดมุจลินทร์	261,191	89,587
ชุมชนริมคลอง	242,436	76,897
ชุมชนท่ายาลอ	290,939	54,230
ชุมชนโคกจันทน์	244,917	71,140
ชุมชนกลูแป	166,254	30,530
ชุมชนย่านมัสยิด	140,248	41,449
ชุมชนริมน้ำ	93,818	27,328
เทศบาลตำบลหนองจิก	184,734	51,094

2. การพาณิชยกรรมและบริการ

ประเภทและจำนวนสถานประกอบการด้านพาณิชยกรรมและการบริการ

1) สถานประกอบการด้านการพาณิชยกรรม

ก. ตลาดสด 2 แห่ง ได้แก่ ตลาดนัดวันอาทิตย์ บริเวณ ม.4 ท่ายาลอ (หน้าโรงยางไทยปักษ์ใต้)

และตลาดนัดวันพุธ บริเวณ ม.2 ถนนหลังวัง (ตลาดนัดกลางคืน)

ข. ร้านค้าทั่วไป 42 แห่ง

2) สถานประกอบการเทศพาณิชย์

ไม่มี

3) สถานประกอบการด้านบริการ

ก. สถานที่จำหน่ายอาหาร ตาม พ.ร.บ.สาธารณสุข 22 แห่ง

3. การอุตสาหกรรม

โรงงานอุตสาหกรรมแปรรูปยางพารา 1 โรง และมีจำนวนแรงงาน หญิง 108 คน ชาย 115 คน

4. การท่องเที่ยว

ในเขตเทศบาลตำบลหนองจิก มีสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ จำนวน 2 แห่ง คือ วัดมุจลินทวาปีวิหาร

และวังเก่าหนองจิก

2. ทำเลที่ตั้ง

ลักษณะที่ตั้ง เทศบาลตำบลหนองจิก ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัดปัตตานี ไปตามถนนทางหลวงแผ่นดิน สายที่ 42 (ถนนเพชรเกษม) ระยะห่างจากตัวจังหวัดปัตตานี ประมาณ 8.7 กิโลเมตร จัดตังขึ้นเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ตามพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ.2542 ประกาศ ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 116 ตอนที่ 9 ก. ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์2542 มีเนื้อที่ประมาณ 1.444 ตาราง - กิโลเมตร มีอาณาเขตอยู่ในหมู่ที่ 1,2,4 (บางส่วน) ตำบลตุยง และมีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้

ทิศเหนือ ติดต่อกับ องค์การบริหารส่วนตำบลตุยง หมูที่ 1

ทิศใต้ ติดต่อกับ องค์การบริหารส่วนตำบลตุยง หมูที่5

ทิศตะวันออก ติดต่อกับ องค์การบริหารส่วนตำบลตุยง หมูที่4

ทิศตะวันตก ติดต่อกับ องค์การบริหารส่วนตำบลตุยง หมูที่2

สภาพที่เป็นจริงในปัจจุบัน	สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น	แนวทางการปรับปรุงแก้ไข
กรณีสอบถาม ชาวบ้านละแวก เทศบาลตำบลหนองจิก จังหวัดปัตตานี จากการสอบถามชาวบ้าน ในด้านของทำเลที่ตั้งระหว่างหมู่บ้าน พบว่า เทศบาลตำบลหนองจิกไม่มีปัญหาในด้านการแบ่งเขต โดยภาพรวมชาวบ้านจะอยู่ร่วมกัน	ไม่มีปัญหาในด้านทำเลที่ตั้ง	-

3. การใช้ที่ดิน

การเกษตรกรรม

ประชากรส่วนใหญ่ไม่นิยมทำการเกษตร เนื่องจากเป็นดินทราย และราษฎรมีที่ดินเป็นของ ตัวเองในปริมาณไม่มากพอที่จะทำการเกษตร

การพาณิชยกรรมและบริการ

ประเภทและจำนวนสถานประกอบการด้านพาณิชยกรรมและการบริการ

1. สถานประกอบการด้านการพาณิชยกรรม

ก. ตลาดสด 2 แห่ง ได้แก่ ตลาดนัดวันอาทิตย์ บริเวณ ม.4 ท่ายาลอ (หน้าโรงยางไทยปักษ์ใต้) และตลาดนัดวันพุธ บริเวณ ม.2 ถนนหลังวัง (ตลาดนัดกลางคืน)

ข. ร้านค้าทั่วไป 42 แห่ง

2. สถานประกอบการเทศพาณิชย์

ไม่มี

3. สถานประกอบการด้านบริการ

ก. สถานที่จำหน่ายอาหาร ตาม พ.ร.บ.สาธารณสุข 22 แห่ง

สภาพที่เป็นจริงในปัจจุบัน	สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น	แนวทางการปรับปรุงแก้ไข
จากการไปสอบถามชาวบ้านในละแวกเทศบาลตำบลหนองจิก ส่วนมาการจะใช้ที่ดินในการค้าโดยการมีหน้าร้านขายของและปลูกบ้าน มีที่ดินในการใช้ทำนาในบ้างพื้นที่ การใช้ที่ดินซึ่งที่ดินในละแวกนั้นจะมีขาดเล็กและบ้านที่สร้างจะมีบริเวณติดกันทำให้ไม่มีพื้นที่ในการเกษตร ส่วนมากจะปลูกพืชเกษตรกินเองมากว่าใช้ในเชิงประกอบอาชีพ	สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น ไม่มีปัญหา แต่จะมีก็บริเวณที่ดินมีน้อยส่วนมากบ้านจะติดกัน	-

4. ที่อยู่อาศัย

สภาพที่เป็นจริงในปัจจุบัน	สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น	แนวทางการปรับปรุงแก้ไข
จากการสอบถามชาวบ้านตำบลหนองจิก อ.หนองจิก จ.ปัตตานี ที่อยู่อาศัยโดยรวมของเทศบาลอำเภอหนองจิก ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นที่อยู่อาศัยที่สร้างขึ้นในที่ดินของตัวเองในการสร้างบ้าน เป็นมรดกตกทอดตั้งแต่บรรพบุรุษ ลักษณะที่อยู่อาศัยจะอยู่ในระดับกลางๆ ตามฐานะของแต่ละครอบครัว บางครอบครัวที่ไม่มีที่ดินของตัวเองในการสร้างบ้านก็จะมีการเช่าบ้านอยู่ ซึ่งบ้านเช่าก็จะอยู่ในละแวกใกล้เคียงกับหมู่บ้าน และที่อยู่อาศัยของคนในหมู่บ้านจะมีการสร้างติดๆกัน เนื่องจากมีพื้นที่ที่จำกัด ครัวเรือนมีจำนวนมาก ทำให้พื้นที่ในหมู่บ้านมีความแออัด เต็มไปด้วยบ้านเรือนเป็นแถวๆ ไม่ค่อยมีพื้นที่ว่างบริเวณลานหน้าบ้าน จากที่บ้านเรือนอยู่ติดกันทำให้ผู้คนไปมาหาสู่กันได้ตลอด ทำให้ชาวบ้านมีความร่วมมือและจะคอยช่วยเหลือกันเมื่อยามที่มีปัญหา และไม่แบ่งแยกกัน	ปัญหาที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่จะเกิดกับคนที่ยากจนในหมู่บ้าน เนื่องจากไม่มีที่ดินและเงินที่จะสร้างบ้าน บางครอบครัวอาศัยอยู่ในบ้านเล็กๆ เนื่องจากไม่มีเงินและที่ดินที่จะต่อเติม ต้องขอความช่วยเหลือจากภาครัฐ	แนวทางการแก้ไขที่อยู่อาศัยจะมีภาครัฐเข้ามาช่วยเหลือโดยการซื้อสิ่งของต่างๆที่ใช้ในการสร้างบ้าน เช่น อิฐ ปูน ทราย เป็นต้น และชาวบ้านก็ก่อสร้างเอง เนื่องจากไม่มีเงินที่จ้างคนมาทำ ซึ่งภาครัฐจะช่วยเหลือเฉพาะคนที่มีฐานะยากจนที่ไม่มีที่อยู่อาศัยและชาวบ้านที่ต้องการต่อเติมบ้าน ซึ่งภาครัฐจะเข้ามาช่วยเหลือในส่วนนี้

5. การขนส่ง

สภาพที่เป็นจริงในปัจจุบัน	สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น	แนวทางการปรับปรุงแก้ไข
ในการขนส่งสินค้าส่วนใหญ่จะรับมาจากตัวเมืองหรือในตลาดซึ่งจะมีรถที่ขนส่งสินค้าเป็นประจำมาส่งสินค้าถึงร้านค้าหรือบางร้านค้าเจ้าของร้านจะไปรับของมาเองจากตลาดหรือในตัวเมืองซึ่งสินค้าที่รับมาจากตลาดจะมีราคาที่แพงกว่าสินค้าที่รับมาจากในตัวเมืองอยู่ที่ประมาณ 5 บาท ต่อพัสดุแต่ในเรื่องของการขนส่งจะแตกต่างกันถ้าสินค้าที่รับมาจะมีราคาที่ถูกกว่าสินค้าที่ไปรับมาเองแต่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในเรื่องของการขนส่งแต่ถ้าสินค้าที่ไปรับมาเองจากในตลาดจะมีราคาที่แพงกว่าแต่ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในเรื่องของการขนส่งสินค้า	จากการสัมภาษณ์เจ้าของร้านค้าส่วนใหญ่จะไม่พบเจอปัญหาในเรื่องของการขนส่งสินค้าเพราะสินค้าส่วนใหญ่จะไปรับมาเองหรือบางร้านค้าจะมีรถขนส่งสินค้าเป็นประจำมาส่งสินค้าถึงร้านค้าจึงทำให้ปัญหาในเรื่องการขนส่งไม่ค่อยจะพบเจอ	-

6. สิ่งแวดล้อมและปัญหาของเมือง

สภาพที่เป็นจริงในปัจจุบัน	สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น	แนวทางการปรับปรุงแก้ไข
จากการสอบถามชาวบ้าน ในบริเวณนั้นมีที่ตั้งของโรงงานยางพาราซึ่งเป็นโรงงานที่ถือว่ามีขนาดใหญ่และส่งผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจำนวนหนึ่ง โดยเฉพาะส่งกลิ่นเหม็นเป็นบริเวณกว้างและยังทำลายระบบแม่น้ำ ลำคลอง ภายในหมู่บ้านอีกด้วย	โรงงานจะตั้งอยู่ใกล้บริเวณชุมชนส่งผลให้มลพิษทางอากาศโดยส่งกลิ่นเหม็นทั่วบริเวณโดยรอบ แต่จากการสอบถาม จะส่งกลิ่นเป็นชั่วครั้งชั่วคราวแล้วกลิ่นนั้นก็จะหายไป	ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ โดยที่โรงงานยิ่งขยายใหญ่และส่งกลิ่นจนชาวบ้านไม่สามารถทำอะไรได้ ผู้ประการของโรงงานโดยการควบคุมดูแลระบบและผลกระทบที่จะเกิด เพื่อให้ชาวบ้านในละแวกนั้นสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้โดยที่ไม่ต้องมาทนกลิ่นที่ส่งผลไปทั่วจนเกิดเป็นปัญหาทั้งสุขภาพจิตและสุขภาพกาย ทั้งนี้ทางผู้ประกอบการต้องมีความรับผิดชอบและต้องนึกถึงชาวบ้านให้มากเพื่อจะได้อยู่ร่วมกันได้โดยไม่มีปัญหาซึ่งกันและกันระหว่างชาวบ้านและผู้ประกอบการ

7. ภาครัฐกับเมือง

สภาพที่เป็นจริงในปัจจุบัน	สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น	แนวทางการปรับปรุงแก้ไข
ภาครัฐได้เข้ามาช่วยเหลือในด้านต่างๆ เช่น - การศึกษา โดยมีการจัดตั้งศูนย์การศึกษาทั้งในระบบและนอกระบบ เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาของเด็กในเขตเทศบาล - มอบเงินงบประมาณให้กับชุมชน เพื่อใช้ในการก่อสร้างต่อเติมบ้านเรือนที่ยังไม่แล้วเสร็จหรือผู้ที่มีฐานะค่อนข้างยากจน - รัฐมอบเงินงบประมาณ เพื่อก่อสรางชลประทาน เช่น ระบบประปา สะพาน คลองชลประทานขนาดเล็ก เป็นต้น	ในส่วนของสภาพปัญหาไม่มีเพราะผู้นำชุมชนได้บริหารจัดการเป็นระบบระเบียบจึงไม่มีปัญหาในส่วนนี้	-

8. สรุป

จากการได้ลงพื้นที่สำรวจ เทศบาลตำบลหนองจิก อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี สามารถสรุปได้ว่า ประชากรในเทศบาลมีจำนวนประมาณ 6,130 คน มีครัวเรือน 1,676 ครัวเรือน ส่วนใหญ่คนในพื้นที่จะนับถือศาสนาอิสลามร้อยละ 83% และศาสนาอื่นๆร้อยละ17% อำเภอหนองจิกแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 12 ตำบล ได้แก่ ตำบลเกาะเปาะ,ตำบลยาบี, ตำบลคอลอตันหยง. ตำบลดาโต๊ะ, ตำบลตุยง,ตำบลดอนรัก ,ตำบลบ่อทอง , ตำบลบางเขา,ตำลบบางตาวา, ตำบลปุโละปุโย, ตำบลท่ากำชำ, ตำบลลิปะสะโง เป็นต้น ลักษณะทางกายภาพโดยรวมจะเป็นที่ราบลุ่ม มีชายทะเล และมีแม่น้ำปัตตานี 1 สายที่ไหลผ่าน สภาพภูมิอากาศจะมี 2 ฤดู คือ ฤดูฝน ฤดูร้อน

ลักษณะทางวัฒนธรรมจะมีประเพณีท้องถิ่นที่สำคัญที่สืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษได้แก่ ประเพณีลอยกระทง สงกรานต์ ถือศีลอด เมาลิด ฮารีรายอ ทางด้านการศึกษาปัจจุบันเทศบาลตำบลหนองจิก ไม่มีโรงเรียนในสังกัดเทศบาลแต่จะมีทุนการศึกษาแก่ นักเรียน นักศึกษา และผู้ด้อยโอกาส ในหลักสูตรที่สูงกว่าการศึกษาพื้นฐาน หรือเทียบเท่า เป็นค่าเล่าเรียน หรือค่าธรรมเนียม หรือค่าบำรุง หรือหน่วยกิต จำนวน 14 ทุน ทุนละ 20,000 บาทส่วนด้านการบริการสาธารณสุข จะมีทั้งหมด 18 แห่ง โดยจะแบ่งเป็นโรงพยาบาล 2 แห่ง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ 1 แห่ง สถานีอนามัย 15 แห่ง และด้านการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย จะมีรถดับเพลิง 2 คัน รถบรรทุกน้ำ 1 คัน

ลักษณะทางเศรษฐกิจของชุมชนส่วนใหญ่ประชากรจะประกอบอาชีพที่หลากหลาย เช่น ค้าขาย เกษตรกร ประมง รับราชการ รับจ้างทั่วไป เป็นต้น รายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนประมาณ 246,052 ต่อปี และรายได้ต่อหัวประมาณ 68,054 ต่อปี และสถานประกอบการด้านพาณิชยกรรม ได้แก่ ตลาดสด 2 แห่ง ร้านค้าทั่วไป 42 แห่ง ทางด้านอุตสาหกรรมจะมีโรงงานแปรรูปยางพารา 1 แห่ง และสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญมี 2 แห่ง คือ วัดมุจลินทวาปีวิหาร และวังเก่าหนองจิก

ลักษณะที่ตั้งเทศบาลตำบลหนองจิก ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัดปัตตานี ไปตามถนนทางหลวงแผ่นดิน สายที่ 42 (ถนนเพชรเกษม) ระยะห่างจากตัวจังหวัดปัตตานี ประมาณ 8.7 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 1.444 ตาราง - กิโลเมตร มีอาณาเขตอยู่ในหมู่ที่ 1,2,4 (บางส่วน) ตำบลตุยง จากการสอบถามชาวบ้าน ในด้านของทำเลที่ตั้งระหว่างหมู่บ้าน พบว่า เทศบาลตำบลหนองจิกไม่มีปัญหาในด้านการแบ่งเขต โดยภาพรวมชาวบ้านจะอยู่ร่วมกัน

การใช้ที่ดิน ประชากรส่วนใหญ่ไม่นิยมทำการเกษตร เนื่องจากเป็นดินทราย และราษฎรมีที่ดินเป็นของ ตัวเองในปริมาณที่ไม่มากพอที่จะทำการเกษตร จากการไปสอบถามชาวบ้านในละแวกเทศบาลตำบลหนองจิก ส่วนมากจะใช้ที่ดินในการค้าโดยการมีหน้าร้านขายของและปลูกบ้าน มีที่ดินในการใช้ทำนาในบ้างพื้นที่ การใช้ที่ดินซึ่งที่ดินในละแวกนั้นจะมีขนาดเล็กและบ้านที่สร้างจะมีบริเวณติดกันทำให้ไม่มีพื้นที่ในการเกษตร ส่วนมากจะปลูกพืชเกษตรกินเองมากว่าใช้ในเชิงประกอบอาชีพ

ที่อยู่อาศัยโดยรวมของเทศบาลอำเภอหนองจิก ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นที่อยู่อาศัยที่สร้างขึ้นในที่ดินของตัวเองในการสร้างบ้าน เป็นมรดกตกทอดตั้งแต่บรรพบุรุษ ลักษณะที่อยู่อาศัยจะอยู่ในระดับกลางๆ ตามฐานะของแต่ละครอบครัว บางครอบครัวที่ไม่มีที่ดินของตัวเองในการสร้างบ้านก็จะมีการเช่าบ้านอยู่ ซึ่งบ้านเช่าก็จะอยู่ในละแวกใกล้เคียงกับหมู่บ้าน และที่อยู่อาศัยของคนในหมู่บ้านจะมีการสร้างติดๆกัน เนื่องจากมีพื้นที่ที่จำกัด ครัวเรือนมีจำนวนมาก ทำให้พื้นที่ในหมู่บ้านมีความแออัด ปัญหาที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่จะเกิดกับคนที่ยากจนในหมู่บ้าน เนื่องจากไม่มีที่ดินและเงินที่จะสร้างบ้าน บางครอบครัวอาศัยอยู่ในบ้านเล็กๆ เนื่องจากไม่มีเงินและที่ดินที่จะต่อเติม ต้องขอความช่วยเหลือจากภาครัฐ

ด้านการขนส่งสินค้าส่วนใหญ่จะรับมาจากตัวเมืองหรือในตลาดซึ่งจะมีรถที่ขนส่งสินค้าเป็นประจำมาส่งสินค้าถึงร้านค้าหรือบางร้านค้าเจ้าของร้านจะไปรับของมาเองจากตลาดหรือในตัวเมือง ร้านค้าส่วนใหญ่จะไม่พบเจอปัญหาในเรื่องของการขนส่งสินค้าเพราะสินค้าส่วนใหญ่จะไปรับมาเองหรือบางร้านค้าจะมีรถขนส่งสินค้าเป็นประจำมาส่งสินค้าถึงร้านค้าจึงทำให้ปัญหาในเรื่องการขนส่งไม่ค่อยจะพบเจอ

ด้านสิ่งแวดล้อมและปัญหาของเมืองบริเวณนั้นมีที่ตั้งของโรงงานยางพาราซึ่งเป็นโรงงานที่ถือว่ามีขนาดใหญ่และส่งผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจำนวนหนึ่ง โดยเฉพาะส่งกลิ่นเหม็นเป็นบริเวณกว้างและยังทำลายระบบแม่น้ำ ลำคลอง ภายในหมู่บ้านอีกด้วย โรงงานจะตั้งอยู่ใกล้บริเวณชุมชนส่งผลให้มลพิษทางอากาศโดยส่งกลิ่นเหม็นทั่วบริเวณโดยรอบ แต่จากการสอบถาม จะส่งกลิ่นเป็นชั่วครั้งชั่วคราวแล้วกลิ่นนั้นก็จะหายไป

ด้านภาครัฐได้เข้ามาช่วยเหลือในด้านต่างๆ เช่น

การศึกษา โดยมีการจัดตั้งศูนย์การศึกษาทั้งในระบบและนอกระบบ เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาของเด็กในเขตเทศบาล

มอบเงินงบประมาณให้กับชุมชน เพื่อใช้ในการก่อสร้างต่อเติมบ้านเรือนที่ยังไม่แล้วเสร็จหรือผู้ที่มีฐานะค่อนข้างยากจน

รัฐมอบเงินงบประมาณ เพื่อก่อสร้างชลประทาน เช่น ระบบประปา สะพาน คลองชลประทานขนาดเล็ก เป็นต้น

9. ภาคผนวก รูปภาพที่เกี่ยวข้อง

-รูปภาพจากการสัมภาษณ์ชาวบ้านในละแวกเทศบาลตำบลหนองจิก