บ้านแหลมนก กลุ่ม บาติก

หมู่บ้าน แหลมนก หมู่ 9 ตำบล บานา อำเภอ เมือง จังหวัด ปัตตานี

เสนอ

อาจารย์ อาหวัง ล่านุ้ย

จัดทำโดย

นางสาวกรรณิกา    ชูสกุล               5520210006

นางสาวรัตติกาล    ดำนวล              5520210203

นางสาวศิริภา        แหละเหล็ม        5520210237

นางสาวนันฑณา    หมาดอะดำ       5520210440

นางสาวรุสนี          หมัดชะบูลย์               5520210616

รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา 434-316  Thai Economy

ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2557

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

คำนำ

                รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา 434-316 Thai Economy  ซึ่งเนื้อหารายงานฉบับนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับหมู่บ้านแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานีว่าคนในพื้นที่มีความเป็นอยู่อย่างไรไม่ว่าจะเป็นประวัติความเป็นมาของโครงสร้างเศรษฐกิจ ภาคการผลิต ภาคการบริการ ภาคอุตสาหกรรม

โลจิสติกส์และด้านอื่นๆ

               

        ในการจัดทำรายงานครั้งนี้ผู้จัดทำขอขอบคุณชาวบ้านหมู่บ้านแหลมนก  ผู้ให้ความรู้ และแนวทางการศึกษาค้นคว้าข้อมูล  ผู้จัดทำหวังว่ารายงานฉบับนี้จะให้ความรู้ และเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านทุก ๆ ท่านต่อไป

กรรณิกา ชูสกุล   และคณะ

ผู้จัดทำ

  

สารบัญ

เรื่อง                                                                                                                                  หน้าประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ                                                                                                       1

ลักษณะและโครงสร้างทางเศรษฐกิจ                                                                                  2-6

ปัจจัยการผลิต ที่ดิน                                                                                                            6

ปัจจัยการผลิต ทุน                                                                                                               7  

ปัจจัยการผลิต แรงงาน                                                                                                        7

ปัจจัยการผลิตการประกอบการ                                                                                            7

ด้านโลจิสติกส์                                                                                                                     7-8

เศรษฐกิจภาคการเกษตร                                                                                                     8

เศรษฐกิจภาคอุตสาหกรรม                                                                                                  8

เศรษฐกิจภาคบริการ                                                                                                            8

การเจริญเติบโตและการพัฒนาเศรษฐกิจ                                                                             9             

สรุป                                                                                                                                      10-11

ภาคผนวก                                                                                                                             12-18

 หมู่บ้าน แหลมนก หมู่ 9 ตำบล บานา อำเภอ เมือง จังหวัด ปัตตานี

1.              ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ

      เมื่อปี   พ.ศ. ๒๕๒๒  ประชากรจากหลายพื้นที่  จากท่าเทียบเรือน้ำลึกมาปักลักตั้งถิ่นฐานที่อยู่อาศัย  บริเวณปลายแหลมติดทะเล เป็นเขตพื้นที่ของตำบลบานา จนมาถึงเมื่อปี  พ.ศ. ๒๕๒๙ประชากรเพิ่มมากขึ้น จึงได้ขยายพื้นที่ตั้งของหมู่บ้าน  การตั้งชื่อของหมู่บ้านได้มาจากการฝูงนก  ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวเป็นที่อยู่อาศัยของฝูงนกหลากหลายชนิดโดยมีตั้งชื่อตามสภาพแวดล้อม ชาวบ้านจึงตั้งชื่อว่า  “บ้านแหลมนก” มาจนถึง ณ ปัจจุบัน บ้านแหลมนก หมู่ที่ ๙ ตำบลบานา อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอเมืองประมาณ ๓.๕ กิโลเมตร

      การตั้งถิ่นฐานของชุมชนประมงแหลมนกคือการอพยพของประชากรที่เข้าไปตั้งถิ่นฐานในดินแดนแหล่งใหม่ ที่เลือกที่ตั้งในสภาวะที่เกี่ยวกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ประชากรที่ย้ายถิ่นมาส่วนใหญ่เดิมมีอาชีพประมง แสวงหาแหล่งเหมาะสมในการประกอบอาชีพ ในระยะเริ่มแรกจะมีผู้ย้ายถิ่นจากชุมชนริมทะเลที่มีความชำนาญทางด้านการประมง เนื่องจากแหล่งเดิมความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำลดลงและผนวกกับแหล่งใหม่สามารถขยายฐานในการประกอบอาชีพได้หลากหลายมากขึ้น ต่อมาก็มีการขยายตัวของชุมชน มีโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็กในชุมชนเกิดขึ้นเรื่อยๆไม่มีการวางระบบทางด้านสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมแยกที่อยู่อาศัยและโรงงานอุตสาหกรรม และมีผู้ย้ายถิ่นเพิ่มขึ้นชุมชนกลายสภาพเป็นชุมชนแออัดชานเมืองไปในที่สุด ด้านเศรษฐกิจ ประชากรที่ย้ายถิ่นมาอยู่อาศัยส่วนใหญ่มีความชำนาญทางด้านการประมง กิจกรรมทางเศรษฐกิจของชุมชนก็จะเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับการประมงเช่น การทำประมงพื้นบ้าน การประมงพาณิชย์ เพาะเลี้ยงหอยแครงบริเวณทะเลหน้าชุมชน และกิจการแปรรูปสัตว์น้ำ ซึ่งมีโรงงานประกอบกิจการลักษณะนี้ถึง 20 กว่าโรงงาน มีการจ้างแรงงานจากประชากรที่อาศัยในชุมชนประมาณ 50 – 100 คน ภายนอกชุมชนแบบเช้าไปเย็นกลับซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นสตรีมุสลิมจากชุมชนชนบทรอบนอกของอำเภอเมืองปัตตานี ไม่น้อยกว่า 100 คนต่อวัน สภาพเศรษฐกิจของชุมชนแหลมนกมีความสำคัญต่อมวลรวมสภาพเศรษฐกิจของจังหวัดปัตตานี ด้านสังคมและวัฒนธรรม โครงสร้างทางสังคมของชุมชนประมงแหลมนกมีลักษณะร่วมและมีลักษณะแตกต่าง จากประชากร 3 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 กลุ่มประชากรที่ย้ายถิ่นมาจากจังหวัดริมทะเลภาคกลาง ดั้งเดิมเป็นลูกเรือประมงพาณิชย์ จะมีลักษณะการประกอบอาชีพ มีนิสัย ขยัน อดทน มัธยัสถ์ อดออม และรักการศึกษาความรู้ โดยสามารถจัดการทรัพยากรของชุมชนและภูมิปัญญาที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากชุมชนเดิม มาพัฒนา รูปแบบและเครื่องมือประมงให้มีขีดความสามารถจับสัตว์น้ำได้มาก และสามารถนำแปรรูปผลิตภัณฑ์ กลุ่มที่ 2 กลุ่มประชากรนับถือศาสนาอิสลามที่ย้ายถิ่นมาจากจังหวัดต่าง ๆ ในภาคใต้ กลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่เป็นชาวประมงพื้นบ้าน ที่แสวงหาวิถีชีวิตที่ดีกว่าเดิม โดยใช้ภูมิปัญญาที่มีอยู่ดั้งเดิมสามารถจัดการกับทรัพยากรที่มีอยู่และรู้จักการเรียนรู้ลอกเรียนแบบกลุ่มริมทะเลภาคกลาง โดยใช้ทุนทางสังคมที่นับถือศาสนาเดียวกันกับชุมชนดั้งเดิมในปัตตานี กลุ่มที่ 3 กลุ่มประชากรชาวประมงพื้นบ้านที่นับถือศาสนาอิสลามที่ย้ายถิ่นมาจากแหล่งต่าง ๆ อยู่ริมทะเลในจังหวัดปัตตานี ดำเนินชีวิตตามหลักศาสนา คือ “ศาสนาคือวิถีชีวิต วิถีชีวิตคือศาสนา”

2.              ลักษณะและโครงสร้างทางเศรษฐกิจ

Ø ลักษณะภูมิประเทศ  บ้านแหลมนก  เป็นพื้นที่ราบลุ่ม  ป่าชายเลน  ติดทะเละ อ่าวไทย สภาพภูมิอากาศร้อนชื้นเหมาะแก่การเลี้ยงหอย ทำนาเกลือ แปรรูปอาหารทะเล

Ø อาณาเขตหมู่บ้าน

ทิศเหนือ  จรดทะเลอ่าวปัตตานี        ตำบลบานา         อำเภอเมือง           จังหวัดปัตตานี

ทิศใต้        จรดหมู่ที่ ๓                      ตำบลบานา         อำเภอเมือง           จังหวัดปัตตานี

ทิศตะวันออก  จรดหมู่ที่ ๓                ตำบลบานา         อำเภอเมือง            จังหวัดปัตตานี

ทิศตะวันตก จรดหมู่ที่ ๘                   ตำบลบานา          อำเภอเมือง           จังหวัดปัตตานี

Ø ลักษณะของประชาชน

-                   จำนวนประชากร  ๔๒๓  ครัวเรือน

-                   ประชากร ๑,๓๓๘ คน   เป็นชาย  ๖๒๓ คน  เป็นหญิง  ๗๑๕ คน

-                   นับถือศาสนาพุทธ ๖๕๗คน

-                   นับถือศาสนาอิสลาม   ๖๘๐คน

Ø พื้นที่ทั้งหมด ๑๐๕  ไร่แบ่งการปกครองเป็น  ๑ หมู่ ได้แก่  หมู่ที่ ๙ ต.บานา อ.เมือง จ.ปัตตานี

Ø สถานที่สำคัญในพื้นที่ ได้แก่  ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก  สำนักสงฆ์  กูโบร์   มัสยิด  ตาดีกา

Ø ลักษณะการประกอบอาชีพของชุมชน  ชาวบ้านประกอบอาชีพหลัก คือ

§  แปรรูปอาหารทะเล จะแปรรูปพวกสัตว์น้ำ เช่น ปลามึก ปลากระตะ และเปลือกหอย

§  ค้าขายส่วนตัว เช่น เลี้ยงหอยแครง เพาะเลี้ยงชายฝั่ง (เป็นทั้งกลุ่มและบุคคล)

§  เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ เช่น เลี้ยงหอย ปลากะพง

§  การประมงพื้นบ้าน เช่น ทำเรื่อหางยาว ทำอวน

§  อาชีพรอง คือรับจ้างทั่วไป

Ø ผลิตภัณฑ์มวลชนรวมของหมู่บ้าน

§  รายได้เฉลี่ย ๓๐,๕๐๐ บาท/คน/ปี

§  ครัวเรือนมีการออมร้อยละ ๘๐.๘ % ของครัวเรือนทั้งหมด

§  ประชากรส่วนใหญ่อ่านออกเขียนได้

§  ผู้สูงอายุได้รับการดูแลเป็นอย่างดี

Ø ผลิตภัณฑ์น่าสนใจของหมู่บ้าน

§  หมึกไชโย     กะปิแกง,น้ำพริก

§  ปลาแห้งปลาหมึกแห้ง

§  หอยแครง หอยแมลงภู่ หอยนางรม

Ø ลักษณะที่แสดงถึงภูมิปัญญาท้องถิ่น  คืนการนำวัสดุมาแปรรูป เป็นอาหารที่สามารถเก็บไว้รับประทานไว้ได้นาน  และสามารถนำเป็นของฝากให้กับ ญาติ พี่น้อง ผู้ที่เคารพนับถือ 

Ø การคมนาคม

§  โทรศัพท์สาธารณะ  จำนวน ๑ แห่ง

§  เส้นทางคมนาคมจากอำเภอเมืองถึงหมู่บ้านระยะทางประมาณ  ๓.๕ กิโลเมตร  ถนนในหมู่บ้านและออกหมู่บ้านเป็นถนนคอนกรีตตลอดทั้งสาย สะดวกสบายในการเดินทางเข้าแวะ เยี่ยมชม

Ø ประเพณี/เทศกาลประจำปี 

-                   กิจกรรมทางด้านศาสนาพุทธ ได้แก่ วันปีใหม่ วันสงกรานต์ งานชักเรือพระ  เข้าพรรษา ทำบุญเดือนสิบ ฯลฯ

-                   กิจกรรมทางด้านศาสนาอิสลาม  ได้แก่   งานเมาลิดสัมพันธ์  อาซูรอ  วันฮารีรายอ  เข้าสุนัตฯลฯ

Ø สถานที่สำคัญที่อยู่ในพื้น ดังนี้

§  สำนักสงฆ์                                    จำนวน                  ๑              แห่ง

§   กูโบร์                                            จำนวน ๑            แห่ง

§  ตาดีการ์                                        จำนวน                  ๑            แห่ง

§   มัสยิด                                         จำนวน ๑             แห่ง

§  จุดตรวจป้อม ชรบ.                    จำนวน ๑             แห่ง

§  สำนักงานประจำหมู่บ้าน          จำนวน                  ๑             แห่ง

Ø ศักยภาพของชุมชน / อัตลักษณ์ชุมชน

§  การแปรรูปอาหารทะเล

§  การเลี้ยงหอยแครง  หอยแมลงภู่     

§  การเลี้ยงปลาในกระชัง

Ø ตำแหน่งชุมชน    เป็นหมู่บ้านอุตสาหกรรม และประมงพื้นบ้าน

Ø ตำแหน่งการพัฒนาอาชีพชุมชน

§  หัตถกรรมแปรรูปจากเปลือกหอย

§  เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

§  ประมงพื้นบ้าน

Ø สภาพทางเศรษฐกิจข้อมูลด้านอาชีพและการมีงานทำ                                                                                      

                - รับราชการ/พนักงานของรัฐ                                         

                - รับจ้าง                                                                                

                - อุตสาหกรรมในครัวเรือน                                                              

                - ประกอบอาชีพส่วนตัว   

Ø เศรษฐกิจของคนในชุมชน

§  การทำอาหารแปรรูป

การทำปลามึกแห้ง เป็นการถนอมอาหารอีกรูปแบบหนึ่งที่สามารถสร้างรายได้ รวมถึงสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับอาหารทะเลได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่แถบชายฝั่งทะเลนิยมแปรรูปอาหารทะเลเพื่อจำหน่ายเป็นของฝากไห้สำหรับผู้ที่มาท่องเที่ยว หรือแม้แต่การแปรรูปเพื่อการขายปลีกไปยังร้านค้าในตลาดชุมชนต่างๆซึ่งสามารถสร้างรายได้ให้กับครัวเรือนนั้นๆ

                วิธีการทำ

                วิธีการทำหมึกแห้ง ผ่าตัวและหัวหมึก เอาไส้และขี้ออก ล้างน้ำทะเลหรือน้ำเกลือ ห้ามใช้น้ำจืดเพราะมึงจะมีกลิ่นเหม็น เสร็จแล้วตากแดดหนึ่งวัน

§  ค้าขายส่วนตัว

                เป็นการขายของแบบทั่วไปเพื่อเป็นการเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวส่วนมากเป็นการขายของชำโดยจะขายในบ้านของตนเองเป็นหลักเพื่อความสะดวกในการทำธุรกิจส่วนตัว

§  เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

                การเลี้ยงหอยแครงการทำฟาร์มเลี้ยงหอยแครงและหอยแมลงภู่ หอยแครงนิยมเลี้ยงทั่วไป เรียกว่า หอยแครงเทศ หอยแครงขุ่ย หอยแครงปากมุ้ม หอยแครงมันหรือหอยแครงเบี้ยวเป็นหอยขนาดใหญ่ไม่มากนักเป็นหอยที่ชอบฝั่งตัวอยู่ตามชายหาดโคลนหรือเลนละเอียดในบริเวณชายฝั่งทะเลจนถึงแนวที่อยู่ห่างฝั่งออกไปประมาณ 2 กิโลเมตร หอยแครงจะมีนิสัยชอบฝั่งตัวอยู่ในโคลน ลึกประมาณ 1-2 นิ้ว โดยเราจะสังเกตเห็นเป็นรูจำนวน 2 รู ที่ผิวดินซึ่งเป็นช่องทางน้ำเข้า-ออก และสามารถเห็นรอยเคลื่อนที่ของหอยเป็นร่องๆโดยจะใช้เท้าในการเคลื่อนที่เพื่อหาอาหาร และจะฝั่งตัวใต้ดินเมือน้ำลงเพื่อป้องกันน้ำออกภายนอกตัวหอย แต่จะเปิดฝาทั้งสองเล็กน้อย โดยจะยังมีสภาวะการไหลเวียนของน้ำและการหายใจเกิดขึ้นตามปกติภายในเปลือก

                การเลือกทำเลเลี้ยงหอยแครง

1.               ควรเลือกชายฝั่งทะเลที่มีหอยเกิดอยู่ตามธรรมชาติ หรือสามารถหาพันธุ์หอยได้สะดวก

2.               การเลือกลักษณะพื้นที่ ต้องเป็นหาดโคลนเรียบ มีความลาดเอียงเล็กน้อย

3.               ดินเป็นดินเลน ดินโคลนละเอียด หรือดินเหนี่ยวปนทราย

4.               ความลึกของน้ำบริเวณแหล่งเลี้ยงประมาณ 0.5-1 เมตร

5.               ความเค็มของน้ำบริเวณแห่ลงเลี้ยงควรเปลี่ยนแปลงอยู่ในช่วง 10-30 ส่วน

6.              ไม่ควรอยู่ใกล้แหล่งโรงงานอุตสาหกรรม

                รูปแบบการเลี้ยง

1.               การลี้ยงแบบดั้งเดิม

2.               การเลี้ยงแบบพัฒนา

               

การเตรียมแลงเลี้ยงและการรวบรวมพันธุ์หอยแครง

1.              แยกลูกหอยแครงออกจากเศษขยะและวัสดุต่างๆ ทำความสะอาดนำไปบรรจุในถุงปุ๋ย ถุงละประมาณ 60กิโลกรัมใช้น้ำทะเลราดกระสอบจนชุ่มจึงเย็บปากถุง

2.              นำถุงลูกหอยขึ้นบรรทุก ใช้ด้านยาวของกระสอบขวางตัวรถ และไม่ควรคลุมถุงหอยจนทึบเพื่อให้ลมสามารถผ่านเข้าสะดวก

3.              ไม่ควรให้ลูกหอยถูกน้ำจืดหรือแดดโดยเด็ดขาด ควรเดินทางในตอนกลางคืน

4.              ระยะเวลาในการลำเลียงลูกหอยไม่ควรเกิน 36 ชั่วโมง ตั้งแต่บรรจุจนถึงแปลงหว่าน

                การหว่านลูกหอยลงแปลงเลี้ยงและการจัดการดูแล

1.              ชั่งน้ำหนักหอยทั้งกระสอบ

2.              นำลูกหอยออกมาชั่งให้ได้น้ำหนัก 1 กิโลกรัม แล้วนับจำนวนลูกหอย

3.              คำนวณจำนวนลูกหอยในแต่ละกระสอบ

4.              จดขนาดแปลงหอยที่แบ่งได้

5.              ทราบความต้องการหว่านหอยในอัตราความหนาแน่น ตัว / ตารางเมตร หอยขนาดเล็ก 1,500 ตัว / กิโลกรัมขึ้นไป หว่านในอัตรา 600 ตัว / ตารางเมตร หอยที่มีขนาดโต หว่านในอัตรา 300-500 ตัว / ตารางเมตร

6.              คำนวณการใช้หอยต่อแปลง (400×400=160,000 ตัว หรือ 6.6 กระสอบ )

§  ประมงพื้นบ้าน

                ประมงพื้นบ้านเป็นการทำประมงด้วยเครื่องมือแบบง่ายๆแบบดั้งเดิม เช่น อวนติด อวนจม เบ็ด อวนทับตลิ่ง ลอบ ฯลฯ เรือที่ใช้เป็นเรือขนาดเล็ก และส่วนใหญ่ไม่ติดเครื่องยนต์ การทำประมงก็ทำอยู่ในบริเวณชายฝั่งรอบหมู่บ้าน

§  รับจ้างทั่งไป

                การรับจ้างส่วนใหญ่จะเป็นชาวต่างชาติที่เข้ามาอาศัยอยู่ในหมู่บ้านแหลมนกและคนในต่างจังหวัดที่เข้ามารับจ้างเพื่อทำการประมงหรือทำนาเกลือเป็นการสร้างรายได้และส่วนใหญ่จะเข้ามาอยู่ในหมู่บ้านเป็นครอบครัวเพื่อเป็นการประหยัดค่าเดินทางไปกลับ

3.              ปัจจัยการผลิต ที่ดิน

                จากการลงพื้นที่ของหมู่บ้านแหลมนก พบว่า ที่ดินส่วนใหญ่ในหมู่บ้านจะเป็นที่ดินของหลวง สืบเนื่องมาจากอาชีพหลักของคนในหมู่บ้านแหลมนกส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมง การใช้ที่ดินในหมู่บ้านแหลมนกจึงมีไว้เป็นที่อยู่อาศัยและประกอบอาชีพเสริม เช่น การค้าขายบริเวณหน้าบ้าน ปัจจัยการผลิตทางด้านที่ดินในหมู่บ้านแหลมนกจึงไม่ได้สร้างมูลค่าทางด้านรายได้ให้แก่ประชาชนมากเท่าไหร่ เนื่องจากส่วนใหญ่รายได้ของคนในหมู่บ้านได้มาจากการทำประมง

4.              ปัจจัยการผลิต ทุน

            สำหรับหมู่บ้านแหลมนกตำบลบานาจังหวัดปัตตานีไม่มีการลงทุนจากผู้ประกอบการภายนอกที่เขามาใช้ประโยชน์ในพื้นที่มีเพียงผู้ประกอบการเพียงไม่กี่รายที่เข้าจัดตั้งโรงงานเล็กๆเพื่อส่งออกปลาที่รับมาจากนอกพื้นที่นำมาสร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่และโรงงานบางส่วนที่เคยก่อตั้งแต่ก็กลายเป็นพื้นที่ว่างเปล่าเพราะขาดแคลนปัจจัยทางด้านทรัพยากรในการผลิตไปจึงทำให้ชาวบ้านในพื้นที่ทำอาชีพประมงเป็นหลักใช้เรือขนาดเล็กเป็นพาหนะในการหาปลาปลาหมึกในทะเลเพื่อยังชีพชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นคนต่างพื้นที่ย้ายเข้ามาเกิดเป็นหมู่บ้านเล็กๆด้วยสภาพแวดล้อมที่ติดกับชายทะเลเหมาะแก่การทำอาชีพประมงคนในพื้นที่จึงมีแรงงานต่างชาติเข้ามาอยู่ปะปนด้วย

5.              ปัจจัยการผลิต  แรงงาน

      แรงงานส่วนใหญ่จะเป็นประชากรที่อาศัยในชุมชนมีประมาณ 50 – 100 คน ส่วนภายนอกชุมชนก็จะเข้ามาทำงานแบบเช้าไปเย็นกลับซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นสตรีมุสลิมจากชุมชนชนบทรอบนอกของอำเภอเมืองปัตตานี ไม่น้อยกว่า 100 คนต่อวัน

6.              ปัจจัยการผลิตการประกอบการ

                หมู่บ้านแหลมนกได้มีผู้ประกอบการเข้ามาลงทุนเป็นโรงงานเกี่ยวกับการทำปลาและส่งออกปลาให้แก่โรงงานขนาดใหญ่เพื่อนำไปทำเป็นปลากระป๋อง ในอดีตโรงงานที่มีขนาดเล็กในหมู่บ้านแหลมนกมีหลายแห่ง แต่เนื่องจากเศรษฐกิจไม่ดี ณ ปัจจุบัน จึงทำให้ผู้ประกอบการหลายท่านต้องปิดกิจการลง เนื่องจากไม่คุ้มต่อการลงทุน ปัจจุบันโรงงานจึงเหลือ 3 แห่ง ที่ผู้ประกอบการยังคงดำเนินการอยู่

7.              ด้านโลจิสติกส์

เป็นระบบการจัดการการส่งสินค้า ข้อมูล และทรัพยากรอย่างอื่นจากจุดต้นทางไปยังจุดบริโภคตามความต้องการของลูกค้า โลจิสติกส์เกี่ยวข้องกับการผสมผสานของข้อมูล การขนส่ง การบริหารวัสดุคงคลัง การจัดการวัตถุดิบ การบรรจุหีบห่อ โลจิสติกส์เป็นช่องทางหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานที่เพิ่มมูลค่าของการใช้ประโยชน์ของเวลาและสถานที่

Ø โลจิสติกส์ทางธุรกิจ

                จุดเชื่อมต่อของเครือข่ายกระจายสินค้า

จุดเชื่อมต่อของเครือข่ายกระจายสินค้า ประกอบไปด้วย

1.             โรงงานที่ทำการผลิตหรือประกอบผลิตภัณฑ์ขนาดเล็กตัดหัวปลามีแรงงานประมาณ 20-30 คน  3 โรงงาน

2.             คลังพัสดุหรือที่เก็บสินค้า เป็นความคิดเกี่ยวกับคลังสินค้าแบบมาตรฐานเพื่อที่จะเก็บสินค้า (สินค้าคงคลังระดับสูง) นั้นไม่มีเพราะส่วนมากได้สินค้ามาแล้วขายไป

3.             ศูนย์กระจายสินค้า ใช้สำหรับกระบวนการสั่งสินค้าและการเติมเต็มคำสั่งซื้อ (สินค้าคงคลังระดับรองลงมา) และยังใช้สำหรับรับสินค้าที่ถูกตีกลับจากลูกค้าด้วยนั้นไม่มี

4.             จุดโอนย้ายสินค้า เป็นจุดที่มีกิจกรรมการเปลี่ยนถ่ายสินค้า ซึ่งอาจจะมีการประกอบสินค้าใหม่ตามตารางการส่งสินค้า (เคลื่อนย้ายสินค้าเท่านั้น) ไม่มี

5.             ร้านขายของชำ  ร้านค้าปลีกขนาดเล็ก เป็นจุดที่รวมกำลังซื้อของผู้บริโภค

6.             ตัวกลางในการดำเนินงานสำหรับตัวแทนระหว่างจุดเชื่อมต่อ เช่นตัวแทนขายหรือนายหน้า นั้นจะเป็นผู้ใหญ่บ้าน โดยจะรับซื้อสินค้าจากชาวบ้านในหมู่บ้านแล้วขายต่อให้กับผู้รับเหมา

7.              เศรษฐกิจภาคการเกษตร

                อาชีพการประมงเป็นอาชีพหลักของคนในชุมชนส่วนภาคการเกษตรของคนในชุมชนไม่มีเนื่องจากที่ดินไม่เหมาะแก่การเพาะปลูก หรือทำการเกษตรเพราะฉะนั้นในชุมชนจะไม่มีผลผลิตทางภาคการเกษตรเลย

8.              เศรษฐกิจภาคอุตสาหกรรม

                ภายในหมู่บ้านแหลมนกไม่มีภาคอุตสาหกรรม เนื่องจากที่ดินในหมู่บ้านแหลกนกส่วนใหญ่เป็นที่ดินหลวง จึงไม่เหมาะแก่การทำธุรกิจขนาดใหญ่ เพราะว่าในอนาคตเราไม่สามารถรู้ได้ว่าทางหลวงจะเอาที่ดินใช้ประโยชน์ในเวลาใด                  

9.              เศรษฐกิจภาคบริการ

                ภายในหมู่บ้านแหลกนกไม่มีด้านการบริการ เช่น โรงแรม รีสอร์ท เป็นต้น เนื่องจากที่ดินในหมู่บ้านแหลกนกส่วนใหญ่เป็นที่ดินหลวง จึงไม่เหมาะแก่การทำธุรกิจขนาดใหญ่ เพราะว่าในอนาคตเราไม่สามารถรู้ได้ว่าทางหลวงจะเอาที่ดินใช้ประโยชน์ในเวลาใด

10.       การเจริญเติบโตและการพัฒนาเศรษฐกิจ

                เนื่องจากหมู่บ้านแหลกนกในอดีตเป็นพื้นที่ห่างไกลความเจริญ ได้รับการพัฒนาน้อย เพราะไม่มีผู้คนอาศัยอยู่ และถนนในอดีตก็เป็นถนนแดง แต่เมื่อมีผู้คนอพยพมาจากหลากหลายพื้นที่เข้ามาอาศัยอยู่ในหมู่บ้านมากขึ้น หมู่บ้านจึงได้รับการพัฒนามากขึ้น เช่น การพัฒนาทางด้านถนน จากอดีตจากถนนแดงเป็นถนนคอนกรีต และจากถนนคอนกรีตก็เป็นถนนลาดยางในปัจจุบัน จึงทำให้ผู้คนไปมาค้าขายสะดวกขึ้นส่งผลให้มีผู้ประกอบการรายย่อยเข้ามาลงทุนเปิดโรงงานหลายแห่งในหมู่บ้านจึงทำให้ชาวบ้านมีอาชีพที่มั่นคง แต่ ณ ปัจจุบัน มีโรงงานที่เปิดกิจการอยู่ประมาณ สาม แห่ง เนื่องจากเศรษฐกิจซบเซาส่งผลให้ผู้ประกอบการต้องปิดกิจการลงเพราะไม่คุ้มทุนจึงส่งผลให้ชาวบ้านขาดรายได้ในส่วนนี้

11.       สรุป

                จากการศึกษาชุมชนบ้านแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมืองจังหวัดปัตตานี ภายใต้โครงการหนึ่งมหาลัยหนึ่งชุมชนเข้มแข็งเพื่อเรียนรู้เทคนิคการพัฒนาชุมชน ชุมชนบ้านแหลมนกเมื่อปี   พ.ศ. ๒๕๒๒  ประชากรจากหลายพื้นที่  จากท่าเทียบเรือน้ำลึกมาปักหลักตั้งถิ่นฐานที่อยู่อาศัย  บริเวณปลายแหลมติดทะเล เป็นเขตพื้นที่ของตำบลบานา จนมาถึงเมื่อปี  พ.ศ. ๒๕๒๙ ประชากรเพิ่มมากขึ้น จึงได้ขยายพื้นที่ตั้งของหมู่บ้าน  การตั้งชื่อของหมู่บ้านได้มาจากฝูงนกหลากหลายชนิดมาอยู่ที่นี่  ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวเป็นที่อยู่อาศัยของฝูงนกหลากหลายชนิดโดยมีการตั้งชื่อตามสภาพแวดล้อม ชาวบ้านจึงตั้งชื่อว่า  “บ้านแหลมนก” มาจนถึง ณ ปัจจุบัน หมู่บ้านแหลมนกเป็นหมู่บ้านที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าชายเลน เรื่องอาหาร  อาชีพ  เพราะเป็นหมู่บ้านที่อยู่ติดกับทะเล เป็นพื้นที่ราบลุ่ม ประชากรส่วนใหญ่ในหมู่บ้านประกอบอาชีพประมงพื้นบ้าน  ทำอาหารแปรรูปและรับจ้างทั่วไปการทำประมงของคนในหมู่บ้านส่วนใหญ่จะรับจ้างทำประมงพื้นบ้าน  ในบางเดือนกรณีสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวยประชาชนไม่สามารถทำอาชีพประมงได้ ก็จะรับจ้างทั่วไปเพื่อหารายได้เลี้ยงชีพ

                จากข้อมูลทั้งหมดสามารถอภิปรายผลได้ว่า การเรียนรู้เทคนิคการพัฒนาชุมชนแหลมนกคือ เทคนิคการมีส่วนร่วมเห็นได้ชัดจากในทุกๆกิจกรรม หรือการประกอบอาชีพอาศัยการมีส่วนร่วม การร่วมมือกันช่วยเหลือซึ่งกันและกันสุดท้ายก็ประสบความสำเร็จในกิจกรรมที่ทำ ทำให้ชุมชนแหลมเป็นชุมชนที่มีศักยภาพในระดับหนึ่งและพร้อมที่จะพัฒนาชุมชนแหลมนกให้กลายเป็นชุมชนที่มีคุณภาพมากต่อไปในอนาคต

ข้อเสนอแนะในการพัฒนาชุมชนแหลมนกเพื่อให้เป็นชุมชนเข้มแข็งและชุมชนที่มีคุณภาพในอนาคตท่ามกลางกระแสยุคโลกาภิวัตน์

1.ต้องเริ่มจากการพัฒนาศักยภาพของผู้นำให้มีคุณภาพมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นผู้ทำที่เป็นทางการหรือผู้นำที่ไม่เป็นทางการ ผู้นำต้องมีความรู้ความสามารถรอบด้าน ทั้งด้านวิชาการ หรือความรู้ทั่วไป เพื่อให้นำพาประชาชนในหมู่บ้านสู่ทิศทางที่ดีขึ้น

2.ผู้นำผู้บ้านต้องสร้างความเชื่อมั่นให้คนในชุมชน และพัฒนาคนในชุมชนโดยเริ่มจากพัฒนาแนวความคิดของบุคคลก่อนแล้วค่อยพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในหมู่บ้านให้กลายเป็นบุคคลที่พัฒนาแล้ว ให้รู้จักพึ่งพาตนเองได้ รู้จักแก้ปัญหา ในทุกๆสภาวการณ์ที่เกิดขึ้น

3 .เมื่อพัฒนาคนแล้วคนในชุมชนก็จะเป็นบุคคลที่มีคุณภาพที่สามารถคิดตัดสินใจและดำเนินชีวิตอย่างมีคุณภาพนำพาครอบครัวไปสู่ความสุข

4. เมื่อคนในชุมชนมีความสุข มีความรัก ความสามัคคี มีความช่วยเหลือกัน มีส่วนร่วมในทุกๆกิจกรรมของหมู่บ้าน ก็จะทำให้ชุมชนแหลมนกกลายเป็นชุมชนเข้มแข็งและเป็นชุมชนที่สามารถเป็นแบบอย่างให้ชุมชนอื่นต่อไป

ตารางการวิเคราะห์ SWOT Analysis ของชุมชนบ้านแหลมนก

จุดแข็ง	จุดอ่อน
1.การแปรรูปอาหารทะเล 2.  ประชาชนอยู่กันหลากหลายศาสนา เชื้อชาติ 3.การเลี้ยงปลาในกระชังได้ผลผลิตในระดับดีเนื่องจากตำแหน่งของชุมชนเป็นหมู่บ้านอุตสาหกรรมและประมงพื้นบ้าน 4.หัตถกรรมแปรรูปจากอาหารทะเล 5.เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ	1.ประชาชนมีรายได้น้อย 2.ประชาชนในชุมชนมีการว่างงาน 3.ขาดเงินทุนในการประกอบอาชีพ 4.ประชาชนมีการศึกษาน้อย 5.ประชาชนขาดความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคม 6.ประชาชนในหมู่บ้านมาจากหลายถิ่นฐาน ความเป็นหนึ่งการสร้างความสามัคคีมีน้อยเพราะต่างฝ่ายต่างยึดความคิดของตนเป็นหลัก
โอกาส	อุปสรรค
1.ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางด้านประมง มีวัตถุดิบในการแปรรูปสัตว์น้ำ 2.ประชาชนและผู้นำมีความสามัคคี	1.งบประมาณในการพัฒนาหมู่บ้านมีน้อย-การรวมกลุ่มอาชีพของประชาชนยังไม่แข็งแรง 2.ที่อยู่อาศัยไม่มีเป็นของตนเอง อาศัยโดยเช่าจากทาง องค์การบริหารส่วนจังหวัด

12.      ภาคผนวก รูปภาพที่เกี่ยวข้อง

- รูปภาพจากการสัมภาษณ์ชาวบ้านหมู่บ้านแหลมนก

-                   อาชีพ

Ø ค้าขาย

Ø การทำอาหารแปรรูป

                การทำหมึกแห้ง

Ø ประมงพื้นบ้าน

Ø โรงงานขนาดย่อยภายในหมู่บ้านแหลมนก

                โรงงานทำปลา

                โรงงานทำหมึกแห้ง

Ø สถานที่สำคัญในหมู่บ้านแหลมนก

                สำนักสงฆ์

                มัสยิด

 

สำนักงานประจำหมู่บ้าน

    

จุดตรวจป้อม ชรบ. 

Ø ศูนย์การเรียนรู้ของชุมชน

                                แหล่งเรียนรู้ในระบบ